Al meer dan een eeuw pronken ze in de vitrines en op de kersttafel. Ze hebben zelfs hun eigen Regulerend Orgaan dat de Beschermde Geografische Aanduiding goedkeurt. Spanjaarden kunnen zich geen kerstfeest voorstellen zonder er minstens één van te eten. Maar wat weet jij over de mantecados en polvorones en hun eeuwenoude kersttraditie?
Mantecados
Mantecado is zonder twijfel het meest traditionele kerstkoekje in Andalusië. Zowel in Antequera als Estepa (provincie Sevilla) beweren ze het oudste recept te hebben. In beide dorpen worden jaarlijks tonnen koekjes gebakken. De naam Mantecado is afgeleid van Manteca – dat is Spaans voor reuzel (smout) of varkensvet. In de 16de eeuw had men een overschot aan graan en varkensvet (de twee belangrijkste ingrediënten van dit koekje). Tegenwoordig wordt de reuzel vaak vervangen door olijfolie. Verder heb je tarwemeel, suiker en eiwit nodig. Daar kan je smaken aan toevoegen zoals kaneel, amandel, chocolade of citroen.
Net als veel van de traditionele snoepjes die we in Spanje hebben, vinden de mantecados hun oorsprong in de keukens van religieuze zusters. Maar de geschiedenis van dit traditionele kerstsnoep is veel verschuldigd aan een huisvrouw: Micaela Ruiz Téllez. Zij bracht enkele wijzigingen aan in het recept, zodat haar man, die vrachtwagenchauffeur was, de zoetigheden naar verschillende steden kon vervoeren. Ze verfijnde het recept door het meel te roosteren. Op die manier kreeg ze een bruine wat hardere buitenkant die het product stevig en droog maakte (hoewel het van binnen zacht was). Zo kon het een transport doorstaan zonder te breken. Als gevolg hiervan werd het consumeren van mantecados van Estepa populair, voornamelijk rond de kersttijd.
Polvorones
Een variant op de Mantecado is de Polvorón. De Polvorón is meer ovaal en groter dan de Mantecado, bestaat uit meer bloem en heeft geen eiwitten in zich. Het dankt zijn naam aan de overmatig gebruikte bloemsuiker, waardoor het lijkt alsof het bedekt is met een dun laagje stof (polvo is Spaans voor stof). De Polvorones worden enkel gegeten tijdens de Kerstperiode. Ze worden in strak papier gewikkeld omwille van de zwakkere textuur. Je kan ze in de meest kleurrijke verpakkingen kopen. Deze kerstkoek brokkelt gewoonlijk van zodra je hem openmaakt. Ze ‘verstuiven’ als het ware bij elke hap. De subtiele smaak van amandelen vermengd met de zoete textuur van poedersuiker maakt polvorones onweerstaanbaar voor liefhebbers van delicaat gebak.
Dus als je deze kerst voorzichtig het papier verwijdert dat ze omhult, bedenk dan dat je geniet van een zoetigheid met vele, vele jaren geschiedenis achter zich.