Elke liefhebber van de Andalusische gastronomie kent de ‘miel de caña’: de zoete verleiding van Frigiliana. Het is het overheerlijke toemaatje bij gefrituurde aubergines. Laat je niet misleiden! Miel de Caña is géén honing. Het is een stroop gewonnen uit suikerriet. Suikerriet is een lange en flexibele plant met een grote hoeveelheid suiker erin.
In Frigiliana en in de naburige dorpjes van de Axarquia-streek staat er steevast “Berenjenas con miel de caña” op de menukaart. Deze verrassende combinatie van gefrituurde aubergine en een zoete toets is overheerlijk als voorgerecht of tapa. Al durven we ze ook wel eens als dessert bestellen. Dan kijken de locals ietwat vreemd op. Een beetje chef-kok mengt er ook nog een emulsie van Pedro Ximenez bij om het helemaal top te maken. Aarzel niet als je het ergens op de kaart ziet staan om een portie te bestellen. Lekker? Koop dan in de lokale supermarkt zeker een potje rietsuikerstroop om mee naar huis te nemen.
Een stok die honing produceert zonder bijen
De Arabieren brachten het suikerriet vanuit Azië (India en Nieuw-Guinea) naar Spanje. In de 5de eeuw voor Christus werd het al beschreven als “een stok die honing produceert zonder tussenkomst van bijen”. Tijdens het koloniale tijdperk brachten de Spanjaarden het naar Amerika. Het enige Europese gebied waar suikerriet kan worden verbouwd is de Axarquía in Malaga en de Costa Tropical in Granada. Er heerst een klimaat waar ook andere exotische producten zoals mango en avocado kunnen worden geteeld. Eén keer per jaar kan je de fabriek van El Ingenio Nuestra Señora del Carmen bezoeken. Het is nog de enige fabriek van rietsuikerhoning in Europa.
Van suikerriet naar suikerbiet
Er wordt nog altijd gewerkt met hetzelfde recept uit de 16e eeuw. Jaarlijks produceren ze in Frigiliana tussen de 300.000 en 500.000 kilo riethoning. Tijdens de 19de eeuw zorgde de suikerindustrie voor veel tewerkstelling in de provincie Málaga. Tussen Almeria en Fuengirola stonden maar liefst 20 fabrieken, maar de opkomst van de suikerbieten zorgde voor de neergang van deze nijverheid. Eén fabriek bleef overeind, in Frigiliana: het witteprentkaartdorpje ten oosten van Málaga. Dat is nu nog de enige plaats in Europa waar suikerrietstroop vervaardigd wordt.
Het recept van de zoete verleiding uit Frigiliana
Het proces om rietstroop te maken is bijna vier eeuwen lang vrijwel onveranderd gebleven. Eerst perst men het sap uit de plant. Dat gebeurt nu in Midden-Amerika omdat er bijna géén suikerriet meer wordt geteeld in de streek. Het sap wordt dus ingevoerd en daarna gefilterd om dan tot tegen het kookpunt te brengen om het vocht te laten verdampen. Het eindproduct ziet eruit als honing. Het is rijk aan zouten, vitamine B en mineralen. Miel de Caña is in Andalusië een veel gebruikte suikervervanger voor allerlei gerechten en desserts. Wil je jouw pannenkoek, pudding of flan gezonder bestrooien, doe het dan met Miel de Caña: de zoete verleiding uit Frigilina. En je zal nooit meer een gewone suikerstroop gebruiken!
Het suikerrietsap wordt gebruikt om te zoeten, sauzen te verrijken of om salades en gefrituurd voedsel te bereiden. Het combineert zeer goed met zuivelproducten. en zure vruchten en is essentieel in veel typische Malaga-gerechten.
Spaanse spaghettisausfabriek
De Miel de Caña wordt nog authentiek geproduceerd met machines die uit 1909 stammen. Misschien heb je de fabriek al wel eens gezien in een reclamespotje van… Bertolli. Dit Italiaanse merk gebruikte in 2001 de fabriek als decor voor een filmpje. Tientallen dorpsvrouwen speelden actrice voor 3 dagen. De spot bracht een groep vrouwen op leeftijd in beeld die zeer bedrijvig waren met het prepareren van een tomatensaus voor de spaghetti, maar eigenlijk stonden ze in de enige rietsuikerstroopfabriek van Europa.
Één keer per jaar opendeurdag
Jammer genoeg kan je de fabriek slechts één keer per jaar bezoeken. En dat is tijdens de opendeurdag begin mei wanneer het suikerriet wordt geoogst. Op een terrasvormig veld naast de fabriek zie je nog wat aangeplant suikerriet staan. Dit dient voor de ambachtelijke demonstraties. Op het plein voor de fabriek zijn diverse proeverijen, waarbij allerlei producten worden gepresenteerd die (mede) dankzij de Frigiliaanse honing tot stand zijn gekomen. Ook is er een demonstratie van oude ambachten, met onder meer het snijden van (suiker)riet waarbij ook antieke gebruiksvoorwerpen worden getoond aan het publiek.
Sinds kort kan je de producten wel online bestellen en zelfs naar België of Nederland laten versturen.
Meer info via: www.mieldelatorre.com
